Natuurlijk is bezieling veel minder grijpbaar dan een opstelling of een tactiek. Die laatste kun je op een bord tekenen. Maar de coach, die de kunst verstaat om bezieling in een team te krijgen, is veel minder afhankelijk van het maken van de perfecte opstelling  of van een uitgekiende tactiek. Hoe krijg je dan een ziel in het team? Dat kan op veel verschillende manieren. De meeste coaches proberen het door praten, motiveren, stimuleren en complimenteren en af en toe eens lekker uit de slof schieten. Dat kan werken, maar is meestal slechts van korte duur.
Echte bezieling  ontstaat midden in een team. Op het veld. Tijdens een wedstrijd. De ziel van een team kan worden gevormd door een enkele speler. Hij is de spil waar alles om draait, in mentaal opzicht dan. De leider. De denker. De rustgever. De man die elke situatie overziet en vertrouwen uitstraalt. We kennen allemaal de voorbeelden. Vaak middenvelders of verdedigers. Wesley Snijder in goede doen.  Mark van Bommel. Jan Wouters. Philip Cocu. Opvallend genoeg hebben deze bezielers ook vaak een goed schot in de benen. Bezieling kan ook ontstaan door een goed op elkaar ingespeeld duo of trio in een van de lijnen van een team. Bijvoorbeeld twee aanvallers die elkaar perfect weten te vinden. Of drie middenvelders die heersen tussen de linies. Of een verdedigingslinie die niet te doorbreken is. Daar kan een heel team zich aan optrekken en bezield door raken in het vertrouwen dat er toch wel wordt gescoord  of dat de nul toch wel wordt gehouden of dat de bal op het middenveld toch weer wordt heroverd. Een team kan ook bezieling en vertrouwen krijgen door een afgewogen samenstelling waarin het geheel evident meer is dan de som der delen. Een speler weet dat hij onderdeel is van een groter geheel, dat zijn fouten door anderen worden gecorrigeerd, dat anderen hem helpen het beste uit zichzelf te halen. Ook hier kennen we voorbeelden van die op alle niveaus voor kunnen komen. Als er een speler uit een dergelijke sterk combinatieteam wordt weggenomen, blijkt vaak ook hoe delicaat een dergelijk evenwicht is. Maar ook externe factoren kunnen bezieling in een team brengen. Tragische voorvallen, een beladen wedstrijd, een derby. Daardoor kan zo’n saamhorigheid ontstaan, dat de geest over een team komt en het boven zichzelf uitstijgt. Het ultieme team is natuurlijk het team dat qua bezieling en vertouwen meerdere, zo niet alle, bovenstaande elementen in zich heeft. Maar dat lijkt voorbehouden aan de absolute topteams en dan ook zeker nog niet in elke wedstrijd. Overigens geldt ook voor de meeste van deze elementen dat te veel van het goede een averechts effect heeft.
Toch wil ik elke winnende en verliezende coach uitdagen om op basis van het bovenstaande de rol van bezieling en vertrouwen bij de winst c.q. het verlies van de afgelopen tijd eens te analyseren en zo mogelijk ook de specifieke factoren die daarbij een cruciale rol hebben gespeeld. Als u daar hulp bij wilt, weet u of de redactie van MSC me te vinden. Ik weet zeker dat u tot verrassende inzichten komt, die de prestaties van het team zullen verhogen. En voor de liefhebber: waarom laat Oranje de afgelopen wedstrijden zo weinig bezieling zien? Ik wens u alvast een prettig weekend met veel zuurkool en spekjes en zo. En mooi voetbal natuurlijk.
 
FMD